De uitlaat is meer dan een pijp met een demper. Hij voert de hete gassen van de motor af, maakt ze minder schadelijk en dempt het geluid. Omdat hij onder de auto hangt, krijgt hij veel te verduren: hitte, water, zout en steentjes. Op deze pagina lees je hoe een uitlaat in elkaar zit, welke signalen je niet moet negeren en wanneer repareren genoeg is.
Uit welke onderdelen bestaat een uitlaat?
Een uitlaat loopt van de motor voorin tot het eindstuk achter de bumper. Van voor naar achter kom je meestal dit tegen:
| Onderdeel | Wat doet het? | Typische klacht |
|---|---|---|
| Uitlaatspruitstuk | Vangt de gassen op direct bij de motor en brengt ze samen in één pijp. | Tikkend geluid bij koude motor, lekkende pakking, scheurtjes |
| Lambdasonde(s) | Meet hoeveel zuurstof er in het uitlaatgas zit. De motor stelt daarmee de brandstof bij. | Motorlampje, hoger verbruik |
| Katalysator | Zet schadelijke gassen om in minder schadelijke gassen. | Motorlampje, rammelen, minder vermogen, afkeur bij emissietest |
| Roetfilter (vooral diesel) | Vangt kleine roetdeeltjes op en verbrandt ze. | Roetfilterlampje, minder vermogen |
| Flexibel deel | Een soepel gevlochten stuk dat de trillingen van de motor opvangt. | Brommend of blazend geluid, vooral bij optrekken |
| Middendemper (tussendemper) | Dempt een deel van het geluid. | Doorgeroest, rammelend binnenwerk |
| Einddemper (achterdemper) | Dempt het laatste geluid en zit vlak voor het eindstuk. | Doorgeroest, gaten, meer lawaai |
| Ophangrubbers en beugels | Houden de uitlaat op zijn plek, maar laten hem een beetje bewegen. | Uitlaat hangt lager, bonkt of rammelt |
| Hitteschilden | Dunne platen die de bodem van de auto beschermen tegen hitte. | Blikkerig gerammel bij bepaalde toerentallen |
De ANWB noemt ook het sierstuk aan het eind en de voorpijp. Niet elke auto heeft alle onderdelen. Dat hangt af van het merk, de motor en het bouwjaar.
Welke signalen wijzen op een kapotte uitlaat?
Meer lawaai
Het bekendste signaal. Je auto klinkt ineens zwaarder of harder, vaak bij optrekken. Er zit dan ergens een gat, een scheur of een losse verbinding. Volgens de ANWB roest een uitlaat meestal het eerst bij de einddemper. Daarin blijft condenswater staan. Bij veel korte ritten wordt de uitlaat niet warm genoeg om dat water te laten verdampen. Dan roest hij van binnen naar buiten.
Rammelen onder de auto
Een rammelende uitlaat heeft verschillende oorzaken:
- Een los hitteschild. Dat klinkt blikkerig, vaak alleen bij een bepaald toerental of stationair.
- Een kapot ophangrubber. De uitlaat hangt dan lager en tikt tegen de bodem, vooral over drempels.
- Los binnenwerk in een demper of in de katalysator. Het klinkt dan alsof er steentjes in een blik zitten. Volgens de ANWB kan een rammelend geluid wijzen op een kapotte katalysator.
Uitlaatgaslucht in de auto
Ruik je uitlaatgas in de auto? Neem dat serieus. Uitlaatgas bevat koolmonoxide. Volgens het RIVM is koolmonoxide kleurloos en geurloos. Wat je ruikt zijn andere stoffen in het uitlaatgas. De koolmonoxide zelf merk je dus niet. Klachten bij een lichte vergiftiging zijn volgens het RIVM onder meer hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid. Zet de ramen open, zet de ventilatie op buitenlucht en laat de auto zo snel mogelijk nakijken. Rijd er niet lang mee rond.
Uitlaatgas in de auto komt vaak door een lek vóór de achterste demper, zoals bij het spruitstuk of het flexibele deel. Het kan ook via een kapotte rubberen afdichting van de achterklep naar binnen komen.
Motorlampje of roetfilterlampje
Brandt het motorstoringslampje, dan kan dat met de katalysator of een lambdasonde te maken hebben. Maar er zijn nog veel meer oorzaken mogelijk. Gok niet, maar laat eerst de foutcodes lezen. Lees wat je kunt doen als het motorlampje brandt, of maak een afspraak om je auto te laten uitlezen.
De katalysator: wat als die kapot is?
In de katalysator zitten fijne kanaaltjes met een laagje edelmetaal, zoals platina, palladium en rodium. Het uitlaatgas stroomt daar langs. Door een chemische reactie worden schadelijke stoffen omgezet in minder schadelijke stoffen.
Volgens de ANWB gaat een katalysator bij normaal gebruik minstens 10 jaar of 150.000 kilometer mee. Gaat hij eerder kapot, dan komt dat volgens de ANWB vaak door onvolledige verbranding in de motor. Denk aan versleten bougies of een motor die niet goed loopt. Signalen die de ANWB noemt: het motorlampje brandt, een nare lucht onder de auto, een rammelend geluid, minder vermogen of meer rook.
Belangrijk om te weten: een nieuwe katalysator lost niets op als de motor zelf niet goed verbrandt. Dan gaat de nieuwe ook snel kapot. Daarom kijken we eerst naar de motor. Regelmatig onderhoud met nieuwe bougies en filters helpt de katalysator langer mee te gaan.
Roetfilter bij een diesel: waarom raakt hij verstopt?
Een roetfilter vangt roetdeeltjes op. Na een tijd is het filter vol. Dan verbrandt de auto het roet zelf. Dat heet regenereren. Volgens de ANWB wordt de temperatuur van het uitlaatgas daarvoor verhoogd tot ongeveer 600 graden. Dat lukt alleen als de motor goed warm is en een tijd blijft draaien.
Rijd je vooral korte stukjes, bijvoorbeeld binnen Nijmegen of van Lindenholt naar het centrum, dan wordt de motor niet warm genoeg. Het regenereren wordt dan steeds afgebroken. Het filter raakt vol en het roetfilterlampje gaat branden. De ANWB adviseert om dan een flink stuk door te rijden, zodat de motor goed warm wordt. Vaak lost het probleem zich dan op. In de praktijk betekent dat: een flink stuk snelweg, zoals over de A73 of de A15, met een warme motor en een gelijkmatig toerental.
Blijft het lampje branden, of verliest de motor vermogen? Dan kan een garage een geforceerde regeneratie starten. Volgens de ANWB werkt dat niet altijd. Soms moet het filter gereinigd of vervangen worden.
Rijd je bijna alleen korte ritten in een diesel met roetfilter? Dan is de vraag of een diesel wel past bij hoe je rijdt. Een roetfilter dat steeds verstopt raakt, is vaak een gevolg van het rijpatroon, niet van een slecht onderdeel. Ook een lekkende injector of een defecte sensor kan het filter sneller vol laten lopen. Daarom kijken we eerst waarom het filter vol zit, voordat we het vervangen.
Mag je een roetfilter verwijderen?
Zomaar weghalen mag niet. Volgens de RDW kun je de gegevens van een roetfilter alleen uit het kentekenregister laten verwijderen als je auto aan alle voorwaarden voldoet. Voor een personenauto betekent dat onder meer:
- het roetfilter zat er af fabriek in, en
- de datum eerste toelating is van vóór 1 januari 2017.
Laat je het filter verwijderen, dan moet je dat bij de RDW melden. Je betaalt daarna een fijnstoftoeslag op de motorrijtuigenbelasting. Volgens de ANWB daalt bovendien de verkoopwaarde. Is de auto van 2017 of later, dan kan het niet. Een auto waarvan het roetfilter ontbreekt terwijl het nog in het register staat, wordt bij de APK afgekeurd. Volgens het APK-handboek van de RDW moet het roetfilter aanwezig zijn en niet duidelijk defect.
Waar let de APK op bij de uitlaat?
Volgens het APK-handboek van de RDW kijkt de keurmeester onder meer naar:
- Lekkage: het uitlaatsysteem moet over de hele lengte gasdicht zijn.
- Bevestiging: de uitlaat moet goed vastzitten.
- Geluid: de auto mag niet meer dan 2 dB(A) harder zijn dan de waarde in het kentekenregister.
- Uitstoot: bij benzineauto’s wordt het CO-gehalte gemeten, bij diesels de roetuitstoot. De grenswaarden hangen af van het bouwjaar.
- Emissiesysteem: benzineauto’s vanaf 1996 moeten een goed werkend systeem hebben, zoals een katalysator met lambdaregeling.
- Roetfilter: moet aanwezig zijn als de auto er een hoort te hebben.
Een klein lek bij de einddemper lijkt onschuldig, maar is dus een afkeurpunt. Wij keuren zelf niet. We maken je auto wel klaar voor de APK en repareren afkeurpunten. De keuring zelf doet een RDW-erkende keurmeester. Wil je zelf alvast kijken? Gebruik onze checklist om je APK voor te bereiden.
Lassen of vervangen?
Dat is misschien de meest gestelde vraag bij een uitlaat. Het eerlijke antwoord: het hangt af van hoe de rest van het metaal eruitziet.
- Repareren kan vaak bij: een los hitteschild, een kapot ophangrubber, een losse klem of een lekkende pakking. Dat zijn kleine klussen.
- Lassen kan soms bij: een scheurtje of klein gat in verder gezond metaal, of een afgebroken beugel.
- Vervangen is beter bij: een demper die van binnen is doorgeroest, dun en poreus metaal rond het gat, of een kapot flexibel deel. Las je op verrot metaal, dan scheurt het er vlak naast weer open.
Een uitlaatpakking of een flexibel deel dat lekt, lijkt soms op een grote schade door het lawaai. Andersom kan een demper er van buiten nog prima uitzien, terwijl hij van binnen al op is. Daarom kijken we met de auto op de brug naar het hele systeem, niet alleen naar de plek waar het geluid vandaan lijkt te komen.
Wat kost een uitlaat ongeveer?
Wij geven op deze pagina geen prijzen. Wat het kost, hangt af van je auto en welk deel kapot is. Je hoort het vooraf. Om je een idee te geven, noemt de ANWB deze bedragen. Dit zijn gemiddelden in Nederland, geen prijzen van ons:
| Onderdeel | Indicatie volgens de ANWB |
|---|---|
| Einddemper vervangen | € 150 tot € 700, ongeveer een uur werk |
| Nieuwe katalysator | € 500 tot € 1.000, afhankelijk van de auto |
| Roetfilter laten reinigen | ongeveer € 500 |
| Roetfilter vervangen | vanaf € 1.000 tot enkele duizenden euro’s |
Een ophangrubber of hitteschild vastzetten is meestal een stuk goedkoper dan een hele demper. Daarom loont het om eerst goed te laten kijken.
Hoe pakken we een uitlaatklacht aan?
- Luisteren en vragen. Wanneer hoor je het? Koude of warme motor, stationair of bij optrekken, over drempels? Dat zegt al veel.
- Auto op de brug. We lopen de hele uitlaat na, van spruitstuk tot eindstuk. We kijken naar roet rond verbindingen, want dat verraadt een lek.
- Ophanging en hitteschilden controleren. Veel gerammel zit daar, en dat is vaak goedkoop op te lossen.
- Foutcodes uitlezen als er een lampje brandt of de motor minder trekt.
- Voorstel met vaste prijs. Je hoort wat er moet gebeuren, wat kan wachten, en wat het kost. Pas na jouw akkoord gaan we aan de slag.
Je vindt ons aan de Ambachtsweg 25, op het industrieterrein in Nijmegen-West. Vanuit Weurt, Beuningen of via de Waalbrug ben je er zo. We werken aan alle merken. De eigenaar was 17 jaar eerste monteur bij een BMW-dealer in Nijmegen, dus ook met BMW’s zit je goed. Bel of app ons voor een afspraak via de contactpagina.