Auto uitlezen of een diagnose stellen: wat is het verschil?

Wat doet een OBD-uitleesapparaat?

Je auto heeft een diagnosestekker. Volgens de ANWB zit die meestal onder het dashboard. Op die stekker sluit je een uitleesapparaat aan. In Europa heet het systeem voor de uitstoot EOBD. Je hoort ook vaak OBD of OBD2. Daarmee bedoelen mensen in de praktijk hetzelfde soort stekker en codes.

Een eenvoudig uitleesapparaat kan meestal dit:

• Opgeslagen foutcodes laten zien. Bijvoorbeeld P0171.
• Een momentopname tonen. Dat heet freeze frame. Je ziet dan onder welke omstandigheden de fout ontstond, zoals toerental en motortemperatuur.
• Live waarden laten zien. Bijvoorbeeld de temperatuur van de koelvloeistof of wat de lambdasonde meet.
• De zelftesten tonen. De auto controleert tijdens het rijden zelf onderdelen van de uitstoot. De RDW noemt dat readiness-testen.
• Foutcodes wissen. Het lampje gaat dan uit.

Wat een uitleesapparaat niet doet

• Het zegt niet welk onderdeel kapot is. Het laat zien waar de computer een afwijking ziet.
• Het meet niets zelf. Het laat alleen zien wat de sensoren van de auto doorgeven. Is een sensor zelf de fout, dan klopt die waarde ook niet.
• Het ziet vaak niet alles. De EOBD-norm gaat vooral over de motor en de uitstoot. Fouten in bijvoorbeeld de airbag, de ABS of de verlichting zitten in andere computers. Een simpel apparaat kan die vaak niet lezen.

Generieke en fabrikantspecifieke foutcodes

Een foutcode bestaat uit een letter en vier cijfers. De letter zegt in welk deel van de auto de fout zit:

Het cijfer direct na de letter zegt iets over de herkomst. Een 0 betekent een generieke code. Die betekent bij elk merk hetzelfde. Een 1 betekent een code van de fabrikant zelf. Die kan per merk iets anders betekenen.

Daar gaat het vaak mis met een goedkoop apparaat of een lijst op internet. Bij een fabrikantcode krijg je dan geen of een verkeerde omschrijving. Daarnaast hebben autofabrikanten hun eigen foutgeheugens in de andere computers van de auto, met eigen codes. Die zie je alleen met apparatuur die dat merk kan lezen.

De foutcode is gewist, maar komt terug. Hoe kan dat?

Dat is heel normaal. Wissen zet alleen het lampje uit. Het repareert niets. De auto test daarna zichzelf opnieuw. Is de oorzaak er nog, dan slaat de computer de fout weer op.

Hoe snel dat gaat, hangt af van de fout. Sommige zelftesten draaien meteen na het starten. Andere alleen bij een warme motor, bij een constante snelheid of na een koude start. Daarom kan een lampje de ene keer na een minuut terugkomen en de andere keer pas na een paar dagen.

Schrijf daarom op wanneer het lampje terugkomt. Dat helpt de monteur meer dan je denkt. En wis niet steeds opnieuw. Bij het wissen verdwijnt ook de momentopname van de fout. Voor de APK kan wissen ook gevolgen hebben. Dat lees je in het artikel motorlampje brandt: wat moet je doen?

Waarom onderdelen op de gok vervangen duur uitpakt

Het is verleidelijk. De code noemt een sensor, dus je bestelt die sensor. Soms klopt dat. Vaak niet. Een paar redenen:

• De code wijst naar een circuit. Dat circuit bestaat uit de sensor, de stekker, de bedrading en de computer. De fout kan in elk van die delen zitten.
• Een sensor meldt vaak een gevolg. Een sensor die een te arm mengsel ziet, kan gewoon gelijk hebben. Dan zit de echte oorzaak ergens anders, bijvoorbeeld een luchtlek.
• Eén klacht kan meerdere codes geven. Wie alle codes afwerkt, vervangt soms drie onderdelen voor één probleem.
• Een nieuw onderdeel kan nieuwe problemen geven. Bijvoorbeeld als het niet goed past bij jouw motor of niet goed wordt aangemeld in de auto.

Het gevolg is dat je betaalt voor onderdelen die niet nodig waren. En het lampje brandt nog steeds. Eén keer goed zoeken kost tijd, maar is vaak goedkoper dan drie keer gokken.

Wat doet een diagnose extra?

Een diagnose begint waar het uitlezen stopt. Een monteur werkt ongeveer in deze volgorde:

1. De klacht begrijpen. Wat merkt de bestuurder, sinds wanneer en wanneer precies?
2. Alle computers uitlezen. Niet alleen de motor. Een fout in een ander systeem kan de oorzaak zijn.
3. De momentopname lezen. Onder welke omstandigheden ontstond de fout? Dat bepaalt waar je gaat zoeken.
4. Live waarden vergelijken. Kloppen de waarden met elkaar? Een koude motor die volgens een sensor 90 graden is, zegt genoeg.
5. Meten. Met een meetapparaat controleren of er spanning op een onderdeel staat, of de massa goed is en of een draad niet onderbroken is.
6. Schema's en technische gegevens gebruiken. Bedradingsschema's laten zien welke draad waar loopt. Technische gegevens vertellen welke waarde normaal is.
7. Proefrit. Sommige fouten zie je alleen tijdens het rijden. Dan rij je met de apparatuur aangesloten.
8. Controle na de reparatie. Codes wissen, rijden en kijken of de fout wegblijft.

Volgens de ANWB kost alleen uitlezen gemiddeld 25 tot 60 euro. Dat is een landelijke indicatie. Voor een diagnose is geen vaste prijs te geven, omdat het afhangt van de fout.

Wanneer is een eigen OBD-scanner nuttig?

Online vind je betaalbare OBD-scanners, vaak een klein stekkertje met een app. Zo'n scanner kan handig zijn:

• om te zien welke code er staat voordat je de garage belt;
• om te kijken of een lampje na een reparatie wegblijft;
• om te zien of de zelftesten klaar zijn voordat je auto naar de APK gaat.

Houd wel rekening met de grenzen. De ANWB waarschuwt dat je zonder technische kennis de codes moeilijk goed kunt uitleggen. En dat verkeerd resetten meldingen kan laten verdwijnen terwijl het probleem er nog is.

Uitlezen en diagnose bij Steffens Autoservice

Bij ons stopt het niet bij de code. We lezen alle computers uit, kijken naar de momentopname en live waarden, meten na en maken waar nodig een proefrit. Daarna hoor je wat er aan de hand is en spreken we een vaste prijs af, voordat we repareren. Lees hoe het werkt op de pagina auto laten uitlezen in Nijmegen. Moet je auto binnenkort keuren? Kijk dan ook bij APK via ons regelen. Of bel met de werkplaats aan de Ambachtsweg.